§   تعريف مواد  مواد نسوز  :

مواد نسوز و دير گذاز به مواد معمولا سراميكي و غيره فلزي گفته مي شود كه مي توانند در درجه حرارتهاي بالا پايدار باشند و مواد نسوز بايد قابليت حفظ خصوصيات فيزيكي و شيميايي مورد نظر را در درجه حرارتهاي بالا و شرايط محيط عمل داشته باشند .

قدرت پايداري در درجه حرارتهاي زياد اگر چه يك عامل تعيين كننده براي گروه بندي يك ماده به عنوان يك دير گداز مي باشد ولي با اين حال انتظار مي رود كه ماده نسوز در مقابل نيروهاي مخرب ديگري كه احيانا در شرايط عمل روبرو مي شود نيز مقاوم باشد . عوامل مخرب عبارت اند از سايش ، ضربه ، حمله هاي شيميايي و بار مكانيكي زياد مورد استعمال گوناگون مواد نسوز و شدت و ضعيف نيروهاي مخرب در شرايط گوناگون استعمال ، لزوم تنوع گسترده محصولات نسوز را براي ارضاي آن شرايط روشن مي گرداند تعداد محصولات نسوز كه با توجه به تركيبات متنوع و نامحدود مواد دير گداز مختلف به دست مي آيد بسيار زياد مي باشد عناصري كه در پوسته زمين بطور گسترده يافت مي شود و قادرند تركيباتي نسوز و پايدار بوجود آورند عبارت اند از سيليسيم Si ، آلومينيوم Al ، منيزيم Mg  كلسيم Ca ، كرم Cr ، زيركونيم Zr  ، و كربن C  و اين عناصر اكسيدهاي مفيدي نظير Sio2 - Al2o3 - Mgo - Zro2  بوجود مي آورند كه عناصر و اكسيدهاي اصلي صنايع نسوز مي باشند .

مواد دير گذاز معمولا نقطه ذوب مشخصي ندارند و غالبا در يك دامنه دمايي كم و بيش باريك ، ذوب يا نرم مي شوند ، در نتيجه به جاي بيان يك نقطه ذوب مخصوص ، دماي نرم شدن اندازه گيري مي شود .

پس بطور كلي مي توان محصولاتي را كه در دماي بالاي 1200 درجه سانتيگراد به كار برده مي شوند را مي توان به عنوان نسوز توصيف كرد .